Çeviri Beğenilmezse Ne Olur?

Çeviri Beğenilmezse Ne Olur?

Eyvah!  Çok ama çok kötü olur.  Siz ne kadar iyi bir çeviri yaparsanız yapın ne yazık ki her zaman böyle bir ihtimal vardır ve bu durum bir tercümanın korkulu rüyasıdır. Bunun birçok nedeni olabilir. Müşterinin beklentileri, orijinal kaynak metnin hatalı olması ve içeriği, konuya ve terimlere hakim olamama, terminoloji eksikliği, yanlış zamanlama, psikolojik ve fiziksel durumumuz, ortamımız, çeviri yapma şartlarımız, süre, dış etkiler, vb. birçok şey etkili olabilir. Bazen negatif enerjilerin ardı arkası kesilmez, her şey ters gidebilir. Mükemmel bir çevirmen olsak bile istisnalar kaideyi bozmasa da bu her zaman mükemmel çeviri çıkarabileceğimiz anlamına asla gelmez, bazen her şey kontrolümüzün dışında gelişiverir. Elimizden geleni yapsak da bazen hiç yetmez. Neyse ki her zaman yapılabilecek ve durumu düzeltebilecek alternatifler mevcuttur.

Bunu önlemek için neler yapılabilir:

Yorgun, uykusuz ve hasta olduğumuzda çeviriye ara vermeliyiz, hatta mümkünse böyle durumlarda proje bazlı çeviri işleri hiç almamalıyız ve yetiştirmemiz gereken kısa süreli bir çeviri projesi ise durumu proje sahibine derhal en uygun şekilde bildirmek gerekir. Bu şekilde çalışmaya devam edersek dikkatimiz kolayca dağılabilir ve çevirilerde gözümüzden kaçan hatalar yapabiliriz. Dinlenmeliyiz ve uyumalıyız, çeviriye daha sonra devam edilmelidir. Unutmayalım ki çeviri en ufak hata bile affetmez ve bazen bir kelime ve harf hatası ya da cümle düşüklüğü vb. bile tüm çevirimizi bozabilir. Bu tıpkı örgü örerken yaptığımız bir minik yanlış örgünün boncuk gibi göze batmasıdır. Çeviriyi teslim etmeden önce mutlaka kontrol etmeliyiz.

Kelimelerin yazılışlarına ve cümle düşüklüklerine çok dikkat etmeliyiz. Teknik çevirilerde mutlaka terminoloji kullanmalıyız, mümkünse eğer varsa bu terminolojisi projeyi veren kişiden istemeliyiz. Kelimeler çok dikkatli seçilmeli.

Müşterinin çeviriden beklentisi çok önemlidir. Müşterinin kişilik yapısı da beğeni konusunda çok etkili olabilir. Aşırı titiz ve beklentisi çok yüksek olan bir müşteri çeviride çok basit kusurlar bile bulabilirler başka bir müşteri çevirinizi harika bulup sizi yere göğe sığdıramaz. Hakim olmadığımız ve alt yapımızın olmadığı bir konuda çeviri yapmamak en doğru karar olacaktır, zira bu büyük bir risktir, sonuç çok başarılı olmayabilir. Bu konuda çok araştırıp zamanla deneyim kazanmak gerekir.

Uzmanlaşmak çok önemlidir. Doktorluk ve avukatlık branşları gibi her tercüman da her konuda çalışamaz. Bu yetersizlik değil, tam tersi bilinçli bir çalışma şeklidir ve profesyonelliktir. Her iki dile de çok iyi hakim olmalıyız. Gerekirse çevirdiğimiz konu ile ilgili bir uzmandan destek alabiliriz.

Çevirmen çok araştırmalı ve çok okumalıdır. Çevirmen araştırdıkça, okudukça daha çok öğrenir ve çevirileri günden güne daha da iyi olur. Çeviri yaparken gerekirse meslektaşlara sormak ve onların fikirlerini, yorumlarını almakta faydalı olabilir.

Kaynak metin de sorunlu olabilir. Bu durumda bunu gönderen kişiye bildirmek yerinde olacaktır. Düşük cümlelerde özne-yüklem vb. bütünlüğü olmayınca cümle duruma göre en makul ve uygun şekilde düzeltilebilir ya da gönderen kişiden kaynak metnin redakte edilmesi gerektiği anlatılabilir.

Bazen bir çok çeviri projesi aynı anda ya da arka arkaya gelir. Kimi kısadır, kimi uzundur, kimi çok acildir, kimi acil değildir, vs. Bu durumda zaman yönetimi yapmak çok önemlidir. İşleri aciliyet durumuna göre sıralamak ve gerekirse hiç kabul etmemek işin aceleye gelmemesi açısından en doğru karar olacaktır. Beğenilmeyen kötü bir çeviri yapmaktansa hiç yapmamak daha iyidir. Bazı içerikler oldukça basittir ve çok az zamanımızı ve emeğimizi alırken, diğer bazı içerikler oldukça zorlayıcıdır ve çok fazla zamanımızı alır.

Çalışırken açlık, uyku, dinlenme vb gibi temel ve zorunlu ihtiyaçları göz ardı etmemek gerek. Çalışırken kısa molalar vermek, uyumak, yemek içmek, dinlenmek, yürümek, vb… verimliliğimizi artırır. Çalışma ortamımızda çok önemlidir. Gürültülü, rahatsız edici bir ortamda çalışmak çeviriye konsantre olmamızı engeller. Ergonomik bir çalışma ortamı olmazsa olmazlarımızdandır. Yeterli ve doğru ışıklandırma olmalıdır, görme sorunumuz olmamalıdır.

Çeviri beğenilmeyip geri dönerse müşterinin yorumları ve geri bildirimleri dikkatle değerlendirilmeli ve gerekli incelemeler ve düzeltmeler özenle yapılmalıdır ve tatmin edici bir yanıt verilmelidir.

Umarım daha verimli ve beğenilir çeviriler yapmanıza bu tavsiyelerimle katkıda bulunabilmişimdir.

Hepinize mükemmel ve başarılı çeviriler diliyorum.

Bir Cevap Yazın