Günün Rusça Sözcüğü: Тьма (Karanlık-Yığın)

Günün Rusça Sözcüğü: Тьма (Karanlık-Yığın)

Günün Rusça Sözcüğü – Русское Слово Дня 


ТЬМА 

1. Отсутствие света, мрак

2.  Перен. Невежество, культурная отсталость

3. В Древней Руси: десять тысяч

4. Един. Число. (Раз.) То же, что множество

Заимствованное слово из тюркских языков. Слово имеет 2 значения. По исследованиям великого этимолога Макса Фридриха Фасмера, в русском языке слово “тьма” ознaчает и темноту, мрак и бесчисленное множество. Первое значение происходит из праславянского языка и родственно из латышского языка. А второе значение слова “тьма” происходит из тюркских языков и используется в значении бесчисленнего множества. Слово “туман или тюмень” среди тюркских и монгольских племен использовалось для обозначения десяти тысяч солдатов. На Руси это слово также приняли. В древнерусском языке встречаются оба варианта. До сих пор, это слово используется, как военный термин в современных тюрксих войсках. По мнению других исследователей и первое и второе значения пренадлежaт тюркским языкам. В современном русском языке, первое значение считается более актуальным вариантом. А второе значение можно встречать в поэзии или древних документах.

Примеры:

1-Город погрузился во тьму
2-Власть тьмы (невежество, культурная отсталость)
3-Тьма народу
4-Это слово в значении “множество” (прочтите поэму Александра Блока “Скифы”, которая начинается строкой: “Мильоны вас, нас тьмы, и тьмы, и тьмы…”) восходит, вероятно, к тюркскому tuman – “десять тысяч”.


KARANLIK

1.Işığın yokluğu, karanlık

2.Mec. Cehalet, fikrî geri kalmışlık

3.Eski Rusya’da “on bin-tümen”

4.Kon. Tek. Yığın, çokluk

Türkî dillerden Rusçaya geçmiş bu kelimenin iki anlamı bulunmaktadır. Büyük etimolog Max Freidrich Fasmer‘in çalışmalarına göre Rusçada “тьма-t’ma” kelimesi hem karanlık hem de sayılamayacak bir çokluk, yığın anlamlarına gelmektedir. Kelimenin ilk anlamı Proto-Slavcadan ve ona en yakın olarak da Letoncadan geçmiştir. Kelimenin ikinci anlamı ise Türkî dillerden geçmiştir ve sayılamayacak bir çokluğu ifade etmek için kullanılır. “Tuman veya tümen” kelimesi Türk ve Moğol göçebeleri tarafından on bin askeri ifade edebilmek için kullanılmıştır. Eski Rusya’da da bu kelime kabul görmüştür. Eski Rusçada her iki anlama da rastlanabilir. Bu kelime hâlâ bir savaş terimi olarak Türkî devletlerin ordularında kullanılmaktadır. Diğer etimologların araştırmalarına göre kelimenin hem birinci hem de ikinci anlamı Türkî dillerden geçmiştir. Modern Rusçada kelimenin ilk anlamı olan “karanlık” daha güncel bir seçenek sayılmaktadır. İkinci anlamını ise Rus şiirinde ve antik belgelerde görebilmek mümkündür.

Örnekler: 

1-Şehir karanlığa büründü.
2-Karanlığın iktidarı (cehalet, kara cahillik manalarında)
3-Halk yığını, insan yığını, kum gibi adam (var)
4- Bu kelimeyi “yığın-çoğunluk-topluluk” manasında Aleksandr Blok’un “İskitler” adlı şiirinin ilk mısrasında görebilirsiniz. (Sizler milyonlarcasınız, bizlerse yığınlar, yığınlar ve yığınlarız…)


Kaynakça:

Bir Cevap Yazın