Meydan Larousse Yaz Dizisi – 4

Meydan Larousse yaz dizimizin 4. blm ile karnzdayz. Bu blmde arlkl olarak evirmen kadrosunda yer alm o muhteem kiiliklerin hayatlarn derlemeye altk. te yaz dizimizin drdnc blm!


Meydan Larousse Yaz Dizisi Blm 4

 

Berke Vardar: Gerek bir aydn ve bilim insan olan Berke Vardar, Trkiye?de dilbilim konusunda gelmi gemi en etkin isimlerden biridir. 1958’de stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi Fransz ve Roman Dilleri ve Edebiyatlar Blm’n bitirdi. 1978-82 arasnda Yabanc Diller Yksekokulu’nun mdrln, 1982-85 arasnda Edebiyat Fakltesi Yabanc Diller Eitim Blm’nn bakanln yapt. 22 Mays 1989’da Atatrk lkeleri ve nklap Tarihi Enstits mdrln getirildi.

Fransz hkmetince kendisine 1978’de Akademik Palmiye Nian’nn “valyelik” payeleri verildi. 1988’de Akademik Palmiye Nian’nn “officier” derecesine ykseltildi.

Balca yaptlar arasnda tude lexicologique d’un champ notionnel (1969; Szlkbilimsel Bir Kavram Alan ncelemesi), Structure fondamentale du vocabulaire social et politique en France (1973; Fransa’da Toplumbilimsel ve Siyasal Szcklerin Temel Yaps), Une introduction la phonologie (1975; Sesbilime Giri), Dil Devrimi stne (1977), Dilbilimin Temel Kavram ve lkeleri (1982) saylabilir. Dilbilimle ilgili baz temel yaptlar da Trkeye kazandran Vardar’n ayrca eitli yerli ve yabanc dergilerde birok makalesi yaymlanmtr.

Ayn zamanda Meydan Larousse ansiklopedisinin lgat ksmnda yer alan emekilerinden birisidir.

Eserleri:

  • Fransz Edebiyat (yayn tarihi 2005)
  • Dilbilim Temel Kavram ve lkeleri (2001)
  • levsel Genel Dilbilim
  • Yirminci Yzyl Dilbilimi
  • Dilbilim Yazlar
  • Dilbilimden Yaama: Yapsalclk
  • Dil ve Dnce
  • Aklamal Dilbilim Terimleri Szl
  • Genel Dilbilim Dersleri
  • Anlambilim
  • Dilbilim ve Dilbilgisi Terimleri Szl

Faik Baysal:1922?de Adapazar?nda doan sanat ilk, orta ve liseyi Saint Joseph Lisesi?nde okudu. stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi Fransz Dili ve Edebiyat Blm?nde yksek renim grd. Gazetelerde, dergilerde alt. Bandan sonuna kadar Meydan Larousse?un almalarna katld; ilk roman Sarduvan? 1944 ylnda yaynlad. Sarduvan?la Orhan Kemal Roman Armaan?n Sanc Meydan?yla ?Sait Faik Hikye Armaan?n kazand. Faik Baysal, 9 Aralk 2002?de vefat etti.

Krmz Pazartesi isimli Nobel dll yapt Trkeye evirdi. Meydan Larousse emekilerinden bir tanesidir.

 

 

Eserleri:

  • Gller Kanyordu
  • Ilgaz Teyze ld
  • Rezil Dnya
  • Sarduvan
  • Voli
  • Drina’da Son Gn
  • Atei Yakanlar
  • Perembe Adas
  • Sanc Meydan
  • Nuni
  • Militan
  • Tota
  • Terlikler
  • Ayn Ucunda
  • Elleri Sesinin Rengindeydi
  • Krmz Sardunya
  • Madam Bambu
  • iirlerini Ayn Uunda (1994) adl kitabnda toplad.
  • Unutamyorum

Aysel Bora: stanbul?da dodu. stanbul niversitesi Franszca Filolojisi blmn bitirdi. Meydan Larousse?un hazrlanmasnda grev alan evirmenler kadrosunda yer ald. Pek ok ansiklopedik yayna da katkda bulundu.

evirileri:

  • Milan Kundera ? Roman Sanat
  • Milan Kundera ? lmszlk
  • Milan Kundera ? Bilmemek
  • Milan Kundera ? Perde
  • Milan Kundera – lmszlk
  • Kateb Yacine ? Nedjma
  • Michel Houllebecq ? Kuatlm Yaamlar
  • Barbey D?Aurevilly ? eytani ykler
  • Andre Gide ? Tohum lmezse
  • Andre Gide ? Isabelle
  • Andre Gide ? Theseus
  • Metin Ardt ? Turquetto
  • Honore De Balzac ? Kibar Fahielerin htiam ve Sefaleti
  • David Boratav ? Beyolu?nda Fsltlar
  • Mathias Enard ? Savalar, Krallar ve Filleri Anlat Onlara
  • Matihas Enard ? Hrszlar Soka
  • Gustave Flaubert ? Duygusal Eitim
  • Marc Levy ? Korkudan Gl Bir Duygu
  • Gaetan Soucy ? Kibritleri ok Seven Kk Kz
  • Jean-Paul Sartre ? Aydnlar zerine
  • Thierry Hentsch ? Hayali Dou
  • Henry Bauchau – Oidipus Yollarda
  • Georges Simenon ? Hollanda?da Bir Cinayet
  • Daniel Pennac ? Kk Yaz Satcs
  • Alian Quella-Villeger ? Haremden Kaanlar stanbul?da Devlet Meselesi ve Feminizm (1960)
  • Pierre Bayard ? Okumadmz Kitaplar Hakknda Nasl Konuuruz?
  • Rosie Pinhas-Delpuech ? Bizans Siti
  • Daniel Pennac – Aydnlar zerine
  • Jean-Paul Sartre ? imdi
  • Nathalie Sarraute ? Anz
  • Nathalie Sarraute ? Bilmemek
  • Milan Kundera – O Ak
  • Yann Andra – Kuatlm Yaamlar
  • Michel Houellebecq – Gecenin Gne Anlatt
  • Jean Echenoz – Sarn Bombalar
  • Jean Echenoz – lmcl Kimlikler
  • Amin Maalouf – Rene Vivien?den Kerime?ye Mektuplar
  • Jean Leproux – Pierre Loti, Gezegen Seyyah

Nesrin Altnova: Franszcadan Trkeye eviri yapan ve eviri yaparken adeta eserleri batan yaratt sylenen evirmen Nesrin Tunta-Altnova, 10 Ekim 1920’de stanbul’da dnyaya geldi. lkokulu Sainte-Jeanne d’Arc Fransz Okulu’nda tamamlad. Ortaokul ve liseyi okuduu Notre Dame de Sion Fransz Kz Lisesi’ni 1940-41 dneminde fen blmnden 10 zerinden 8,58’lik ortalama ile bitirdi. Ayn yl da, Olgunluk Snav’nn ardndan stanbul niversitesi Fen Fakltesi Fizik Blm’nde yksek renime balad. 1943 ylnda evlenerek yarm brakt yksek renimini bu kez 1963-68 yllarnda yine stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi Fransz Filolojisi’nde srdrd.

1968 Mays?nda, niversitedeki profesrlerinin de ynlendirmesiyle, Victor Hugo’nun Sefiller adl romanyla evirmenlie balad ve 2004 ylnda Dostoyevski’den evirdii Ezeli Koca romanyla evirmenlik kariyerini noktalad. 1968-2004 yllar arasnda geen bu uzun soluklu srete, Fransz ve Rus edebiyatnn temel direkleri saylan Hugo, Balzac, Zola, Tolstoy, Dostoyevski gibi dnya edebiyat tarihinin nl isimlerinin elliye yakn eserini, bu yazarlarn ruhunu honut edecek kvam ve ustalkta evirerek Trkeye kazandrd. Ayrca, 1968-70 yllarnda da Meydan Larousse’da evirmen olarak grev ald.

Nesrin Altnova, 36 yllk evirmenlii srasnda Fransz kltrne yapt katklardan dolay 1992 ylnda Fransz Milli Eitim Bakanlnn Ordre des Palmes Acadmiques ve Fransz Kltr Bakanl’nn Ordre des Arts et des Lettres valyelik nianlaryla dllendirildi

9 Kasm 2011’de stanbul’da vefat etti.

evirileri:

  • Sefiller (1968)
  • Deniz ileri (1970)
  • Notre Dame’n Kamburu (1970)
  • Madame Bovary (1970)
  • Emek (1970)
  • Carmen (1971)
  • Kamelyal Kadn (1972)
  • Kibar Fahieler (1972)
  • Ecel Kprs (1973)
  • Venedik Aklar (1973)
  • Albayn Ak (1974)
  • Kyl syan (1974)
  • Graf Spee’nin Sonu (1974)
  • Neretva Cehennemi (1974)
  • Bir Yaam (1975)
  • Babam ve Ustam (1979)
  • Sevelim Sevielim (1982)
  • Goriot Baba (1982)
  • Dirili (1982)
  • Veda Treni (1983)
  • Eugnie Grandet (1985)
  • Gerek (1985)
  • Parma Manastr (1985)
  • Su ve Ceza (1987)
  • Meyhane (1988)
  • Anna Karenina (1991)
  • Graziella (1991)
  • Ezilenler (1992)
  • Kumarbaz (1993)
  • Karamazov Kardeler (1993)
  • Germinal (1998)
  • Vadideki Zambak (2001)
  • Ezeli Koca (2004)

Teoman Tundoan: 14 Austos 1942?de Zonguldak Ereli?de dnyaya geldi. lkokuldan sonra Galatasaray Lisesine kayt oldu. Liseden mezun olduktan sonra stanbul niversitesi Fransz ve Roman Dilleri ve Edebiyat blmn kazand. niversite son snfta Meydan Larousse?ta almaya balad. Burada kendini ilerletti. Burada Nezihe Topuz, Selahattin Hilav, Hilmi Yavuz, Hakk Devrim, Oktay Akbal, Ece Ayhan, Vedat Gnyol, Afar Timuin, Yusuf otuksken, Faik Baysal gibi nemli isimlerle bir arada alma frsat buldu. Ansiklopedinin dil, edebiyat, dilbilim, jeoloji maddelerinin tmn ve baz corafya ve tarih maddelerini evirdi. alma younluu ve geim sebebiyle niversiteye bir sre ara veren Tundoan, Meydan Larousse tamamlandktan sonra 1973 ylnda tekrar niversiteye dnd. Hem Geliim Yaynlar?nda alp hem de okuluna devam etti.

1987 ylnda Geliim Byk Larousse?un hazrlanmasnda da grev alr. Bu ansiklopedinin tm corafya, zooloji (yan dallar dahil), eviri, telif ve terimlerini ve kimi tarih maddelerinin evirisini yaparak yaynlanmasna katk salar. Geliim Byk Larousse’un 1990 ylnda tamamlanmasndan sonra, tarih zerindeki konulara younlar ve bu konuda kitap evirileri yapmaya balar.

Ayrca Tundoan Trkenin gzel kullanlmasna katk salamak adna bilgilerini ocuklar ve genlerle paylamay hedefler ve ilk olarak ncirlik Ahmet Hamdi Tanpnar mfredat laboratuvar okulunda Trke, Tarih ve Vatandalk dersleri verir. Daha sonra Yahya Kemal Beyatl Lisesi’nde nklap Tarihi ve Edebiyat dersleri, Hasan Polatkan Lisesi’nde de Franszca ve Edebiyat derslerini retir. Ayrca her okulda tiyatro grubunu altrarak bu sanatn da genler arasnda sevilmesine katk salar. Tm bu uralarnn yan sra eviri konusunda da uzmanlamak isteyen genlere zel dersler verirdi.

Eserleri:

  • Kuzey-Gney ilikileri (les relations nord-sud) Christian Comelian
  • Kutsal Savalar Tarihi (histoire de la guerre sainte) Jacques G. Ruelland
  • Siyasal Rejimler (les rjimes politiques) Maurice Duverger (bu kitap uzun yllar eitli fakltelerde ders kitab olarak okutulmutur)
  • Biyoloji Tarihi (histoire de la biologie) Jean Thodorids
  • Dnya Sava (la premire guerre mondiale) Pierre Renouvin
  • Yldzlar Sava (la guerre des toiles) Carlos De Sa Rego Fabrizio Tonello
  • 1864’te Trkiye (la turquie en 1864) Bernard Camile Collas
  • Hafiyeler lkesi Trkiye, Sultan Murat v ve II. Abdulhamit (au pays de;espionnage) Paul De Rgla
  • Uurumun Kenarndaki Trkiye (au chevet de la turquie) Stphane Lauzanne
  • stanbul Tarihi (histoire d’istanbul) Robert Mantran
  • Tavernier Seyahatnamesi (les six voyages en turquie et en perse) Jean-Baptiste Tavernier, editr Stefanos Yerasimos
  • Tournefort Seyahatnamesi (voyage d?un botaniste) Joseph P. De Tournefort
  • Yzylda Topkap saray (nouvelle relation de l’interieur du serrail du grand seigneur) Jean-Baptiste Tavernier
  • Kara Kumsal (la plage noire) Franois Maspero
  • Fizik Tarihi (histoire de la phsique)
  • Tp Tarihi (histoire de la mdecine)
  • Hal Seferleri (les croisades)
  • talya Tarihi (histoire d’italie)
  • Ortaa Avrupas’nda Yaam (la vie au moyen ge)
  • Futbol (le football)
  • Semantik Akmlar (Berke Vardar ve Nur Arkl ile birlikte)
  • Fizik-Kimya-Biyoloji Szl (ekip almas; eviri-telif)
  • nl Kiiler Szl (ekip almas; eviri-telif 3 cilt)
  • Siyaset Szl (ekip almas; eviri-telif)
  • Fresne-Canaye Seyahatnamesi 1573 (voyage du levant, 1847)

Ayrca Teoman Tundoan’n kz ile yapm olduumuz rportaj okumak iin ltfen tklaynz.

Ece Ayhan: 1931 ylnda Mula Data?da dodu. Asl ad Ece Ayhan alar’dr. 1959?da Ankara Siyasal Bilgiler Fakltesi?ni bitirdikten sonra Grn, Alaca, ardak ilelerinde bir sre kaymakamlk yapt. 1966?da memurluktan ayrld. stanbul?a gelerek Sinematek?te ve Meydan Larousse?da alt. yl sre ile svire?de tedavi grd. Birka kez beyin ameliyat geirdi. Dnnde bir sre stanbul?da ve Bodrum-Gmlk?te yaamn srdrd. Ardndan anakkale?ye yerleti. lk iiri 1954?te ?Trk Dili Dergisi?nde yaynland. Daha sonra Trk Dili, Varlk, Yenilik, Seilmi Hikayeler, Pazar Postas, Yeditepe dergileri iirlerine yer verdi. zellikle Pazar Postas?ndaki iirleriyle nlendi.

1959?da baslan ilk kitab ?Knar Hanmn Denizleri?yle byk ilgi uyandrd. Kendine zg armlar ve gndermelerle rl iirleriyle hem Trk iirinde hem de kinci Yeni?nin iinde farkl bir kanal at. ada Edip Cansever?e gre, iirlerinin kilit noktas olan dili amak, iirini anlamak iin bavurulacak yol yine Ece Ayhan?n iirleridir. Ece Ayhan her iirinde hem iir hem Trkiye zerine grlerini anlatr.

1965?te baslan Baksz Bir Kedi Kara ve 1968?de yaynlanan Ortodoksluklar, Ece Ayhan?n zel dilinin yaptalar oldu. 1973?te yaynlanan Devlet ve Tabiat kitabndaki iirlerle bu kez okurlarn “sokan” diliyle buluturdu. 1977?de yaymlanan ve kitabyla ayn ad tayan nl iiri ile ilk drt kitabn ieren Yort Savul da kendisinden sonraki kuaklara yn gsterdi. 1981?de Zambakl Padiah, 1982?de de ?tarihin dznden okunduu? ok Eski Adyladr? yaynlad. Ece Ayhan?n iiri zerinde Enis Batur, Tahta Troya?y (1981), Ender Erenel Ece Ayhan Szl?n, Kemal Yangn-Orhan Alkaya ikilisi ise ok Eski Adyladr Szl?n hazrlad.

Eserleri:

  • Knar Hanmn Denizleri (1959)
  • Baksz Bir Kedi Kara (1965)
  • Ortodokslular (1968)
  • Devlet ve Tabiat ya da Orta kiden Ayrlan ocuklar in iirler (1973)
  • Yort Savul (Toplu iirler, 1977)
  • Zambakl Padiah (1981)
  • ok Eski Adyladr (1982)
  • anakkaleli Melahat?a ki El Mektup ya da zel Bir Fuhu Tarihi (1991)
  • Sivil iirler (1993)
  • Btn Yort Savullar (1993 Btn iirleri),
  • Son iirler (1993)

Ouz Atay: Babas, VI., VII dnem Sinop, VIII. Dnem Kastamonu Milletvekillii yapan Cemil Atay?dr. 1951?de bugnk ad Ankara Koleji olan Ankara Maarif Koleji?ni, 1957?de de T naat Fakltesi?ni bitirdi. yl sonra DMMA stanbul Devlet Mhendislik ve Mimarlk Akademisi (imdiki Yldz Teknik niversitesi) naat blmnde retim yesi oldu. 1975?te doent olan Atay, Topografya adl bir de mesleki kitap yazd. eitli dergi ve gazetelerde makale ve syleileri yaynland. Ouz Atay, Tutunamayanlar?n 1971-72?de yaynlanmasndan sonra, nemli bir tartmann odak noktas oldu. Bu romanyla 1970 TRT Roman dl’n kazand. Trk edebiyatnn en nemli eserlerinden biri olan Tutunamayanlar, eletirmen Berna Moran tarafndan, ?hem syledikleri hem de syleyi biimiyle bir bakaldr? olarak nitelendirilmitir. Moran?a gre Tutunamayanlar?daki edebi yetkinlik, Trk romann ada roman anlayyla ayn hizaya getirmi ve ona ok ey kazandrmtr.

Atay?n byk etki yaratan eseri “Tutunamayanlar” 1973?te yaynlad Tehlikeli Oyunlar adl ikinci roman izlemitir. Hikyelerini “Korkuyu Beklerken” bal altnda toplayan Atay, 1911-1967 yllar arasnda yaam Prof. Mustafa nan?n hayatn konu edinen “Bir Bilim Adamnn Roman”n 1975 ylnda yaymlamtr. 1973 ylnda yaymlanan “Oyunlarla Yaayanlar” adl oyunu Devlet Tiyatrosu?nda sahnelenmitir.

Atay, beyninde kan bir tmr nedeniyle byk projesi “Trkiye?nin Ruhu”nu yazamadan 13 Aralk 1977?de, stanbul?da hayatn kaybetmitir. Edirnekap Sakzaac Mezarl?na defnedilen Atay’n ldkten sonra 1987?de “Gnlk”, 1998?de ise “Eylembilim” adl kitaplar yaymlanmtr. Salnda hibir kitab ikinci bask bile yapamayan Atay?n kitaplar lmnden sonra byk ilgi grerek defalarca baslmtr. Son olarak da Yldz Ecevit?in hazrlad Ouz Atay biyografisi “Ben Buradaym”, 2005 ylnda okuyucuyla bulumutur.

Tutunamayanlar ile Trk edebiyatnda post-modern tarzda eser veren ilk yazar Ouz Atay’dr.

Ouz Atay, zellikle Tutunamayanlar romanyla modern ehir yaam iinde bireyin yaad yalnzl, toplumdan kopular ve toplumsal ahlaka, kalplam dncelere yabanclaan, tutunamayan bireylerin i dnyasn anlatr. Yaptlar eletiri, mizah ve ironi barndrr. Kastamonu Valilii kendisi adna 2007 ylndan beri Ouz Atay Edebiyat dlleri vermektedir.

Eserleri:

  • Tutunamayanlar (1972)
  • Tehlikeli Oyunlar (1973)
  • Bir Bilim Adamnn Roman (1975)
  • Korkuyu Beklerken (1975)
  • Oyunlarla Yaayanlar (1975)
  • Gnlk (1987)
  • Eylembilim (1998)

Ouz Atay?n hakknda yaymlanm eletiri yazlar ve makaleler:

  • Trk Romannda Postmodernist Almlar, Yldz Ecevit, letiim Yaynlar, 2001, stanbul.
  • “Ben Buradaym” – Ouz Atay’n Biyografik ve Kurmaca Dnyas, Yldz Ecevit, letiim Yaynlar, 2005, stanbul.
  • Ouz Atay’a Armaan ? Trk Edebiyatnn “Oyun/Bozan”, yayna hazrlayan: Handan nci, letiim Yaynlar, stanbul 2007.
  • Nabokov?dan Ouz Atay?a ?Tutunamayanlar?da ?Solgun Ate? zleri, Ramazan Glendam?Bahadr Srelli, Varlk, 1151, 31-37 (2003).
  • “Yaptlar ve Yaamyla Ouz Atay”, Hasan Uygun, Mavi Melek, say:44, 05/02/2010.
  • “Korkuyu Beklerken Gelenler”: Ouz Atay ykleri zerine Yazlar, derleyen: Hilmi Tezgr.
  • Ouz Atay: Romandaki dnce, Feridun Anda, edebiyathaber.net, 1 Aralk 2015.
  • Ouz Atay’n Dnyas, Tatjana Seyppel, letiim Yaynlar, 1989, stanbul.
  • Ouz Atay in Bir Sempozyum, Handan nci-Elif Trker, letiim Yaynlar, 2009, stanbul. (13-14 Aralk 2007 tarihlerindeki sempozyumun geniletilmi basm.)

Kaynaka

Bir cevap yazın