Wednesday, October 23, 2019
ÇEVİRİ VE ÇEVİRMENLERİN DÜNYASINDAN KISA KISA


Etimolojik Çarşamba: Sky

Haftalık etimoloji dozunuzu almaya hazır mısınız?

Yazar: Berna VİŞNE , Kategori: Çeviri Çeviri ve Kültür Çeviri ve Tarih Dil Araştırma Yazıları Dil Bilgisi Diller ve Tarihçeleri , Tarih: 24 Temmuz 2019 Etiketler: , , ,

ÇeviriBlog herkese iyi haftalar diler!

Geçen hafta yaptığımız anket sonucuna göre siz değerli okuyucularımızın seçtiği kelime ‘’sky’’.

Sky /skaɪ/ kelimesi İngilizce bir kelime olup, İngilizce sözlükte belirtildiği üzere ‘’ atmosfer bölgesi ve yeryüzünden görülen uzay boşluğu’’ anlamına gelmektedir. Sözlük tanımının da belirttiği şekilde, yer küreden itibaren atmosfer katmanları arasında ilerledikçe ulaşılan ve uzayın görülebilen alanı boyunca Dünya’yı saran gök kubbeye verilen isimdir.

İngilizce’deki ikinci bir anlamı da bazı edebi eserlerde geçtiği şekilde ‘’Cennet, gökten gelen güç’’ anlamındadır. Sözcüğe sembolik bir anlam yüklendiğinden gökyüzü, İngiliz Edebiyatı’nda ilahi varlıklar ve Tanrısal objelerle ilişkilendirilmiştir. Habercilerin, tüm ilahi formların ve mitolojik Tanrı ve Tanrıça’ların da birçoğunun gökyüzü ile bağlantılı olması, kelimenin ‘semavi’ (celestial-Lat.) bir anlama sahip olmasını sağlamaktadır.

The Brain is wider than the sky.

For, put them side by side,

The one the other will include

With ease, and you beside.

Emily Dickinson

Şiirde sky kelimesi ile hayal gücünün sınırlarının gökyüzü kadar geniş olduğu vurgulanmıştır.

Etimolojik açıdan sky kelimesinin kökenine bakacak olursak ilk karşılaşacağımız bilgi kelimenin köken itibariyle Eski Norsça (Old Norse) kökten geldiğidir. Tarih meraklılarının bileceği üzere İngilizce’ye Vikingler tarafından konuşulan bu dilden bazı önemli kelimeler geçmiştir ve bunlar günümüzde de kullanılmaktadır.

Nordik kökten gelen kelimelerden olan sky (m.s 1200) kelimesinin de içinde barındırdığı sk- yapısı günümüzde İsveççe, Norveççe gibi dillerde halen kullanılmaktadır. Bu fonetik yapı İngilizce’ye çoğunlukla sh- formunda geçmiş olsa da ‘’skull, skirt’’ gibi kelimelerde korunabilmiştir.

Eski Norsça’nın nasıl bir dil olduğunu merak edenler için bir video.

Kelime, Eski Norsça’da ‘’bulut’’ anlamını taşımakla beraber Eski Cermence’deki *skeujam ‘’bulut, bulutsu örtü’’ kelimesinden gelmektedir. Eski İngilizce’de  sceo, Eski Saksonca’da scio ‘’ bulut, bulutların olduğu yer, gökyüzü’’; Eski Yüksek Almanca’da scuwo, Eski İngilizce’de scua, Eski Norsça’da skuggi ‘’gölge’’; Gotça’da skuggwa ‘’ayna’’ anlamlarındaki kelimelerin kökenini oluşturur. Bu kök ise Proto Hint-Avrupa dil ailesinde (s)keu- kökünden gelmektedir.

Sky kelimesinin içinde bulunduğu birçok ifade günümüzde kullanılmaktadır.

‘’The sky’s the limit.’’

(Gökyüzü sınırdır.)

Her şeyin mümkün olduğunu vurgulamak için kullanılır. 1908 yılında kullanımı onaylanmıştır.

KAYNAKLAR

Etymonline

Definition

Poem

Idiom

Pin It on Pinterest

Share This